(Vietnamese – English – French)

Challenge 21 ngày liên tiếp đọc sách 📚#phamdangkhoa

🩺 Cuốn sách này không chỉ là y học – mà là ký ức, nhân văn và một đời cống hiến.

Da liễu Tây Nam Bộ – Một thời để nhớ là một tác phẩm rất đặc biệt, được PGS.TS.BS. Huỳnh Văn Bá chủ biên – một người thầy thuốc, nhà giáo, nhà văn và nhà thơ đúng nghĩa. Cuốn sách được trình bày song ngữ – tam ngữ (Việt – Anh – Pháp), như một cách gìn giữ ký ức và chia sẻ giá trị ra ngoài biên giới.

✨ 3 điều Khoa tâm đắc nhất khi đọc:

1️⃣ Y học gắn liền với nhân văn ❤️
Xuyên suốt gần 30 bài viết là tinh thần “Lương y như từ mẫu” – những câu chuyện thật về hành trình chống phong, chữa bệnh da liễu, đi vào tận vùng sâu, vùng xa: Cà Mau, Đồng Tháp, Trà Vinh, Kiên Giang, Nam Du…
👉 Đọc mà thấy rõ: làm bác sĩ không chỉ là nghề – mà là sứ mệnh.

2️⃣ Ký ức nghề y được kể bằng văn chương ✍️
Nhiều bài viết không khô khan chuyên môn, mà rất đời, rất thật.
Có những đoạn đọc chậm lại vì… xúc động, nhất là các câu chuyện đi khám bệnh toàn dân, lội ruộng, băng đồng, ăn cơm vội, ngủ tạm – chỉ để phát hiện sớm bệnh cho bà con.

3️⃣ Một cuốn “lịch sử sống” của Da liễu Tây Nam Bộ 📜
Không chỉ ghi lại chuyên môn, mà còn là hành trình hình thành – phát triển của ngành Da liễu vùng Tây Nam Bộ suốt hơn 40 năm.
Từng con người, từng địa phương, từng chặng đường đều được gọi tên – rất trân trọng.

💭 Cảm nhận cá nhân Khoa
Đây không phải là cuốn sách đọc nhanh.
👉 Là cuốn sách nên đọc chậm – đọc sâu – đọc để biết ơn.
Biết ơn những người thầy thuốc âm thầm đi trước, biết ơn một thế hệ đã hy sinh tuổi trẻ, sức khỏe và cả cuộc sống riêng để đổi lấy sức khỏe cộng đồng.

📌 Nếu ai đang làm trong ngành y, giáo dục, hay đơn giản là quan tâm tới giá trị sống – nhân văn – phụng sự, thì đây là cuốn sách rất nên đọc ít nhất một lần.

⸻

🧾 Bài 1: “Trăm nghe không bằng một lần thấy” – BS. Lê Lê Hoa (trang 114)

Tôi vẫn nhớ cái thời Hậu Giang còn gian khó… Cả tỉnh bước vào kế hoạch khám “Toàn dân toàn da có chuyên khoa”. Nghe thì đơn giản, nhưng làm được thì phải có lực lượng.

Và thế là… chúng tôi kéo nhau đi. Tôi xin cả một lượng sinh viên Y5 của khoa Y Trường Đại học Cần Thơ (hồi đó trường ĐH Y Dược chưa ra đời). Các em đã được nghe giảng về bệnh phong rồi. Nhưng “nghe giảng” là một chuyện… còn đi tới tận nơi lại là chuyện khác.

Xuống tới địa bàn, các em nhiệt tình lắm. Nhưng nhiệt tình thôi chưa đủ. Lội bộ, ăn uống thiếu thốn, đường trơn trợt, và có khi phải tìm bệnh nhân giữa đồng. Có nhóm đang phải kiếm người dân đang thu hoạch lúa ngoài ruộng để khám ngay tại chỗ — lội đến từng cụm nhà, giữa đồng dù mưa, dù trơn.

Lãnh đạo trạm còn treo giải thưởng: phát hiện được 1 ca bệnh mới thưởng 50 điểm.
Các em nhìn nhau, vừa đói vừa mệt… mà trong bụng “máu nghề” nổi lên:
“Chuyến này tụi mình chắc 100 điểm rồi cô ơi!” 😅

Rồi có lần, gần đến giờ nghỉ trưa, các em chạy về báo:
“Cô ơi! Ở xóm… cách đây hơn 2km có 2 người bị phong thể ác tính!”
Tôi nghe vậy… cũng bồn chồn. Tôi trộn vội vàng ăn qua loa vài hạt cơm rồi lên đường ngay.

Tới nơi, tôi khám cho cô chị và cậu em. Hóa ra, câu chuyện phía sau còn đau hơn cả bệnh: họ có 3 chị em — một đứa vừa mới mãn hạn tù về, được mấy ngày… rồi lại mang nỗi tủi nhục của “bó của cha”. Một đứa khác… đã mất trong tù trước đó vài năm.

Và rồi… cái khoảnh khắc làm nghề mà tôi không quên:
Có người đưa tới một “bệnh nhân phong”. Tôi nhìn thấy ghẻ ngứa… và vì không được tiếp xúc, nhìn kỹ, nhiều em chẩn đoán ngay “phong ác tính”.
Nhưng nghề y… không cho phép đoán mò. Tôi khám lại, kết luận đó không đúng.

Các em hụt 100 điểm. Tôi thì mừng vì đã tránh được một nhãn bệnh 🦠 oan đè lên đời người.
Còn cô trò… lại có thêm một bài học lớn:
“Trăm nghe không bằng một lần thấy.”
Nghe bệnh phong không đáng sợ. Nhưng thấy tận mắt mới hiểu: cái đáng sợ nhất đôi khi không phải bệnh… mà là định kiến và sai lầm.

🧠 Tầng ý nghĩa (đọc xong thấy “thấm”):
• “Đi thực địa” là nơi bác sĩ học sự thật: khoa học + lương tri.
• Bệnh phong từng là “bản án xã hội”, vì vậy chẩn đoán sai không chỉ sai chuyên môn mà còn làm đau một đời người.
• Hình ảnh đoàn áo trắng lội ruộng là một dạng “anh hùng thầm lặng” của miền Tây 💙

🧾 Bài 2: “Tâm sự nhớ con” – YS. Vũ Nga (trang 119)

Năm 1992, tôi đi công tác xa… và điều làm tôi đau nhất không phải đường xa hay thiếu thốn.
Mà là lúc đó… con gái đầu lòng của tôi mới 2 tuổi.
Con còn bé quá, mà tôi phải xa con, để con ở nhà với Ba.

Ban ngày tôi đi khám toàn dân. Chiều về, tôi hay ngồi trước cửa nhà dân… nhìn những đứa nhỏ bằng tuổi con mình.
Và tự nhiên tim tôi nhói lên.

Tôi nhớ con đến mức… chỉ muốn chạy về ôm con.
Nhưng tôi không thể.
Tôi phải ôm những đứa trẻ của người khác vào lòng — những đứa trẻ đang bệnh, đang thiếu thốn, đang cần một bàn tay.
Ôm chúng mà khóc vì nhớ con mình.

Và rồi tôi tự nhủ:
Ngày nay bệnh nhân phong không còn như xưa nữa. Những người “chiến sĩ áo trắng” ngày đó, chúng tôi tự hào vì đã góp một phần nhỏ để bệnh phong được khống chế.
Không còn cảnh người bệnh 😷 phong xin ăn ngoài đường.
Người bệnh được ăn vui, khỏe mạnh, đi đứng không còn tàn phế… sống hòa vào cộng đồng — đó là niềm vui, là hạnh phúc của chúng tôi.

💛 Tầng ý nghĩa (đọc rất dễ rưng rưng):
• Cái “giá” của nghề y nhiều khi là chia đôi trái tim: một nửa cho gia đình, 🏠 một nửa cho bệnh nhân.
• Tác giả không “kể công”, chỉ kể một nỗi nhớ rất người — để ta hiểu phía sau chiếc áo blouse là một người mẹ.
• Hạnh phúc của bác sĩ 👩‍⚕️ đôi khi giản dị: thấy người bệnh trở lại đời thường.

🧾 Bài 3: “Nỗi sợ vẫn còn” – YS. Vũ Nga (trang 122)

Năm 1991, tôi được phân công về xã Phiên để khám toàn dân, tìm bệnh nhân phong.
Có những ngày tôi phải lội ruộng, đi từng nhà 🏡 để khám. Ban ngày khám bệnh, ban đêm lại khám tiếp.
Về tới nơi ngủ 🛌 cũng ở nhà dân — mà dân nghèo thì không có nhà vệ sinh trong nhà… nên đêm phải đi ra ngoài đồng để “giải quyết nỗi buồn”.

Một hôm trời có trăng. 🌓 Tôi ngồi ngoài đồng, thì bỗng cảm giác lạnh toát chạy dọc sống lưng.
Một con rắn… 🐍 bò qua chân tôi.
Khoảnh khắc đó, người tôi cứng lại, tim 💔 như ngừng đập. Tôi hoảng đến mức chạy thẳng về nhà, ôm lấy chị chủ nhà mà khóc nức nở.

Lạ là… tôi làm nghề y, từng chứng kiến đủ thứ.
Nhưng cái sợ đó vẫn còn y nguyên như một “vết xước” trong ký ức.

Nhớ lại kỷ niệm xưa, tôi không khỏi bồi hồi: quá trình đóng góp cho phong trào thanh toán bệnh phong của tập thể y bác sĩ Bệnh viện 🏥 Da liễu Cần Thơ thật sự là to lớn, và có những kỷ niệm không thể quên.

🧩 Tầng ý nghĩa (đọc xong thấy thương):
• Bài này cho thấy “người đi cứu người” cũng có lúc rất mong manh.
• Nỗi sợ ở đây không chỉ là con rắn, 🐍 mà là biểu tượng của: đêm tối – thiếu thốn – cô độc – trách nhiệm.
• Chính vì sợ mà vẫn đi, vẫn làm… nên sự dấn thân càng đáng kính.

🩺 Y đức không nằm ở khẩu hiệu, mà nằm ở những lần lội ruộng, những bữa cơm vội, những đêm sợ hãi, và những giọt nước mắt nhớ con.
Và đẹp nhất là: tất cả những điều đó được kể lại rất đời, rất thật, không hề tô vẽ ✍️

⸻

Xem thêm các viết ✍️ khác về chủ đề đọc sách 📚 ở đây nhé các bạn 👯‍♂️: https://khoadangpham.com/category/books/